Derinlikli, doyurucu ve iyileştirici bir kapanış yapmak; yeni döneme yenilenmiş, güçlenmiş bir versiyonunuzla başlamak istiyorsanız, KİK Kitap Kulübü‘nde bu ay 15 milyonu aşan satışıyla kendi alanında vazgeçilmez bir başvuru kaynağı hâline gelen bir kitap önerimiz var: Etkili İnsanların 7 Alışkanlığı. 2002 yılında Forbes dergisi tarafından “yönetim alanında yazılmış tüm zamanların en iyi 10 kitabından biri” seçilmiş olan kitabın konusuna ve içeriğine birlikte göz atalım mı?
“Etkili İnsanların 7 Alışkanlığı” kitabı ne anlatıyor?
Bugün “kişisel gelişim”, neredeyse her yerde duyduğumuz, içi boşalmış bir kavrama dönüşmüş durumda. Geçici bir motivasyon, birkaç güzel cümle, bir iki alışkanlık listesi… Oysa insanın gerçek dönüşümü; yalnızca anlık bir motivasyonla değil, karakterin temelleri üzerine inşa edilerek mümkün olur. Herkes değişimden bahsediyor ama kimse neyi değiştirmenin gerçekten işe yarayacağını söylemiyor.
İşte Stephen R. Covey tam da bu noktada yeni bir kavramla karşımıza çıkıyor: Karakter eğitimi. Geçici çözümler değil, kalıcı ilkeler öneriyor. “İçten dışa” yaklaşımı; genel zaferlerden önce özel zaferlerin geldiğini, önce kendimize verdiğimiz sözleri tutmamız gerektiğini savunuyor. Kişiliği karakterin önüne koymanın ve içsel gelişimi göz ardı ederek yalnızca ilişkilerimizi düzeltmeye çalışmanın neden yetersiz kalacağını açıklıyor.
Yazar Stephen R. Covey, Time dergisinin seçtiği “En Etkili 25 Amerikalı”dan biri olarak tanınıyor ve yedi onursal doktoraya sahip. Bu kitapla amacı, hem kendimizi hem de başkaları üzerindeki etkimizi keşfetmemize öncülük etmek. Dolayısıyla kitap yalnızca “başarılı ol” demiyor; önce “kim olmak istiyorsun?” sorusuyla yüzleştiriyor okuyucusunu. Adına bakıp aldanmayın; bu bir yapılacaklar listesi kitabı değil, oldukça nitelikli ve içi dolu bir metin.
“Alışkanlıklar, karakterin ifadesidir. Gerçek değişim, içten dışa doğrudur.” cümlesiyle başlıyor dönüşüm. Dış görüntüye ya da günü kurtaran taktiklere değil; içsel olarak inşa edilen, derin bir değişime yönlendiriyor okurunu. Yazara göre karakterimiz, temelde alışkanlıklarımızdan oluşuyor. “Düşünce ek, eylem biç; eylem ek, alışkanlık biç; alışkanlık ek, karakter biç; karakter ek, kader biç.”
Kitabın özü şu ilkeler etrafında şekilleniyor:
- Etki alanını genişlet: Kontrol edemediklerine değil, etkileyebileceklerine odaklan.
- Proaktif ol: Şikayet etme, harekete geç. Hayatın için sorumluluk al.
- Zamanı değil, önceliklerini yönet: Bu gerçek yaşam yönetimidir. Amacın, değerlerin, rollerin ve önceliklerin neler? Sana göre “önemli işler” hangileri?
- Bolluk zihniyetini benimse: “Ben kazanırken sen de kazanabilirsin.” Kazan-kazan yaklaşımı, hayatı rekabet değil işbirliği zemininde görür.
- Önce anlamaya çalış, sonra anlaşılmaya: İletişim, hayatın en önemli becerisidir.
- Farklılıkları düşman değil, zenginlik olarak gör: Zihinsel, duygusal ve psikolojik çeşitliliğe gerçekten değer veriyor musun?
- Değerlerini ve ilkelerini belirle: Değerlerine ve ilkelerine sadık bir “kişisel misyon bildirisi” hazırla ve buna göre yaşa.
“Hangi işi yaparsan yap, ne olursa olsun özveriyle çalış. Verdiğin kararlarda iki taraf da kazansın. Yorulduğunda dinlen ama yolda kalma.” Covey’nin metni, yalnızca günü kurtarmak isteyenler için değil; uzun vadeli, sürdürülebilir ve içsel bir gelişim arayanlar için yazılmış. Bu kitaba önyargıyla yaklaşmayın. Kendinizi yeniden ve daha güçlü bir şekilde inşa etmek istiyorsanız, onu birkaç kez sindire sindire, notlar alarak ve satır altlarını çizerek okuyun. Emin olun, dönüp dönüp başvuracağınız bir kaynak hâline gelecek. Kitabın tek talihsizliği, sıradan bir “kişisel gelişim” başlığı taşıyor olması. Oysa içeriği çok daha derin, sağlam ve evrensel.
Çok uzun süren tatiller, televizyon başında geçen saatler, bitmeyen dizi maratonları, disiplinsiz boş zamanlar… Tüm bunlar, insanın iç potansiyelini adım adım körelten birer çöküş alanına dönüşebilir.
Covey’nin önerdiği 7 alışkanlık, aslında bir iç merdivenin 7 basamağı gibi. İlki, proaktif olmak. Yani koşullara göre değil, değerlerine göre hareket etmek. Kısacası, hayatının sorumluluğunu almak. Covey şöyle diyor: “Tepki göstermek doğaldır ama seçim yapmak özgürlüktür.” İkincisi, önemli olana öncelik vermek. Covey bunu “önce en önemli şeyi yap” ilkesiyle tanımlar. Dikkat dağıtan değil, hayat inşa eden şeylere zaman ayırmak gerekir: “Yoğun olmak, üretken olmak demek değildir.”
Neden okumalıyız?
Etkili İnsanların 7 Alışkanlığı kitabı, wellbeing açısından biz okuyuculara ne sunuyor?
- Zaman yönetimi konusunda farkındalık
- Duyguları sahiplenme becerisi
- İlişkilerde netlik, sınır koyabilme ve kişilik temelli iletişim kurabilme yetisi
Covey’e göre bir alışkanlık; bilgi (ne yapılmalı), beceri (nasıl yapılmalı) ve istek (yapmak istemek) kesiştiğinde oluşur. Farkındalık ve eylem birlikte olmadıkça, hiçbir ruhsal iyi oluş hali sürdürülebilir değildir. “Köklü bir dürüstlük ve temelde güçlü bir karakter yoksa, yaşamın zorlu mücadeleleri er ya da geç gerçek dürtülerin yüzeye çıkmasına neden olur ve kısa süreli başarının yerini insan ilişkilerinde başarısızlık alır.”
Peki, bu kitabı kimler okumalı?
- “Hayatım çok dağınık” diyenler
- Sürekli meşgul olup yine de tatmin olamayanlar
- Yetişkinliği yalnızca bir sorumluluk değil, yönetişim meselesi olarak görenler
- Yöneticiler ya da hayatının kontrolünü eline almak isteyenler
Yani, kendini yeniden yapılandırmak isteyen ama bunu sadece tavsiyelerle değil, sağlam bir felsefi temelle yapmak isteyen herkes. Eğer bu ay bir karar alacaksanız, bu kitap sizin için bir yol haritası olabilir.
Bugünün dünyasında ihtiyaç duyduğumuz bilgelik ve içsel güce ulaşmanın yollarını zarafetle sunan bu kitap, bir “hemen değiş” rehberi değil; bir iç yolculuk haritası. İnsanın önce kendi iç dünyasında düzen kurması gerektiğini anlatıyor. Dış dünyanın karmaşasında kaybolmadan, önceliklerini bilerek yaşamak isteyen herkesin mutlaka okuması gereken bir eser.
Keyifli okumalar dileriz!
